4 tips om groeipijn bij (sportende) jongeren te verminderen!

01-02-2019

Veel ouders en ook jongeren herkennen het wel, onverklaarbare pijn die opeens begint. Vaak in de knieën of enkels, maar het kan ook op andere plekken in het lichaam. Wellicht is dit wel groeipijn. Een veelvoorkomende klacht bij (sportende) jongeren. Wat is het en kun je er ook iets aan doen? Deze blog legt het je uit en geeft je 4 tips om groeipijn te verminderen. 

In de leeftijdscategorie van 10 tot 19 jaar komen volgens landelijke cijfers de meeste sportblessures voor! Van alle sporters met blessures die jaarlijks op de Spoedeisende Hulp behandeld worden, bevindt een heel groot deel zich in deze leeftijdscategorie. Hoe verklaren we dit? Ten eerste is de sportdeelname onder kinderen relatief groter dan onder volwassenen. Logisch: hoe meer kinderen er sporten, hoe meer er geblesseerd raken. Ten tweede speelt de zogenaamde groeispurt een grote rol. Deze snelle groei is niet altijd even prettig. Zeker bij kinderen die (veel) sporten kunnen vervelende pijnklachten ontstaan. 

Wat is groeipijn nou precies?

De gehele lichaamslengte neemt toe, doordat er groei plaatsvindt vanuit de groeischijven in de botten. Bij mensen die nog niet volgroeid zijn, bestaan deze groeischijven uit kraakbeen dat nog niet verkalkt is. Nadat de uiteindelijke lengte behaald is, verbenen de groeischijven. De botten groeien dus vanuit de groeischijven, maar spieren en pezen hebben deze ''groeicentra'' niet. Dat betekent dat het de spieren en pezen vaak niet lukt om op dezelfde snelheid als het bot mee te groeien. De spieren en pezen rekken niet mee, waardoor er pijnklachten kunnen ontstaan bij de aanhechtingen van de spieren op het bot, ter hoogte van de groeischijf.

Vanwege hun gebrek aan lengte gaan de spieren op deze plek of plekken hard trekken aan het bot dat zich juist aan het ontwikkelen is! Tijdens of na het sporten ontstaan vaak de meeste klachten, omdat het sporten een relatief zware belasting voor de spieren en de pezen is. Denk bijvoorbeeld eens aan voetbal. Bij iedere bal die getrapt wordt en ieder sprintje dat getrokken wordt, worden de spieren en pezen aan het werk gezet. We weten nu dat dat betekent dat er dus bij iedere beweging hard aan het bot getrokken wordt, omdat de spieren nog niet voldoende op de groei van het bot zijn aangepast. Niet zo gek dat die aanhechting op een gegeven moment geïrriteerd raakt...

Groeipijn bij sportende jongeren

Op welke plekken komt groeipijn vaak voor?

Groeipijn ontstaat met name op plekken waar als het ware veel aan getrokken wordt. In principe kan het dus overal voorkomen, maar in de praktijk zien we dat veel jongeren vooral groeipijn ervaren bij de knieën en/of de hakken. Activiteiten als rennen en springen zijn een zware belasting voor de spieren in deze gebieden.

Voorbeelden hiervan zijn de ziekte van Osgood Schlatter (aanhechting kniepees/scheenbeen), het Sinding-Larsen-Johansson syndroom (aanhechting kniepees/knieschijf) en de ziekte van Sever (hiel).  Al deze aandoeningen gaan in de meeste gevallen vanzelf weer over zodra de groeispurt voorbij is en de groeischijven verbenen. Houd er wel rekening mee dat de klachten lang kunnen voortduren, wisselend van een paar maanden tot meer dan een jaar. Er zijn helaas geen manieren om de pijn sneller te laten verdwijnen (de klachten zullen immers pas volledig verdwijnen wanneer de botten zijn volgroeid), maar er zijn wel manieren om de pijn wat te verminderen. Hiervoor geef ik je een paar tips: 

1. Blijf bewegen, maar binnen de pijngrens

Het heeft geen zin om helemaal te stoppen met sporten. De pijn zal dan namelijk ook niet helemaal verdwijnen. Het is echter wel belangrijk om je bewust te zijn van je grenzen. Als de grens steeds maar weer wordt overschreden, blijf je de pijnlijke plek irriteren. Continu over deze grens heen gaan werkt dus averechts. Sport dus tot de pijngrens en schakel een tandje terug als de pijn erg hevig of stekend wordt, of als je na het sporten lang extra veel last blijft houden.
Stop bijvoorbeeld niet helemaal met de oefening als het pijn gaat doen, maar doe het wat minder snel. Je kunt ook even stoppen met de oefening en bij een volgende oefening weer meedoen. 

Groeipijn verminderen bij voetbal

2. Oefen op balans en stabiliteit

Als jongeren in korte tijd veel groeien, zorgt dat ervoor dat ze motorisch weer opnieuw hun draai moeten vinden. Vaak raken zowel balans als stabiliteit in meerdere of mindere mate verstoord. Hier komt het ook door dat sommige jongeren zich wat slungelachtig voort gaan bewegen. Deze slungelachtige of ongecoördineerde bewegingen zorgen echter voor verdere toename van klachten. De trekkracht op de aanhechtingen wordt namelijk nog groter, omdat het lichaam deze bewegingen probeert te corrigeren.
Je kunt, eventueel onder begeleiding van een fysiotherapeut, met oefeningen werken aan je balans en stabiliteit om die trekkracht te verminderen. 

3. Communiceer je klachten

Zeker bij een teamsport is het erg belangrijk om goed te communiceren waar je last van hebt. Geef dit aan bij je trainer, maar zorg ook dat teamgenoten op de hoogte zijn. Zij kunnen dit aan de buitenkant vaak niet zien en zullen het anders misschien niet begrijpen als je wat rustiger aan doet. Voor individuele sporten geldt hetzelfde: laat je trainer weten wat er gaande is, zodat je training er op kan worden aangepast. Zo voorkom je dat je je misschien toch mee laat slepen en alsnog teveel doet.  

Geef aan dat je groeipijn hebt in je team

4. Neem rust op de juiste momenten

Probeer de juiste balans te vinden tussen sporten en rust. Doe bijvoorbeeld gewoon mee met die wedstrijd, maar doe de dag erna even wat rustiger aan. Wees extra scherp op het optreden van klachten na de zomer- of winterstop. Het sporten moet dan weer geleidelijk opgebouwd worden om verergering van klachten te voorkomen. Wees niet bang dat je stil komt te staan als je even een stapje terug moet doen. Je komt pas stil te staan als je over je grenzen heen blijft gaan en daardoor voor langere tijd helemaal niet meer kunt sporten!

Hulp nodig?

Heb jij last van groeipijn en hulp nodig van een fysiotherapeut?

Neem dan contact met ons op. Fysiotherapie HIER! heeft een locatie in Tuk (Steenwijk) en Heerenveen. Onze deskundige therapeuten helpen u graag met het verminderen van uw klachten. Vul uw gegevens in op onderstaand formulier en u wordt dezelfde werkdag nog teruggebeld voor een afspraak of informatie:

Alleen een vraag voor één van onze fysiotherapeuten? Ook dat is mogelijk, op werkdagen ontvang u binnen 24 een reactie. 

Stel HIER! uw vraag aan één van onze fysiotherapeuten

Geschreven door Marieke van Dijk, Fysiotherapeut bij Fysiotherapie HIER! Heerenveen en Tuk (Steenwijk)