Manuele therapie (‘’kraken’’?!)

26-03-2018

Manuele therapie en manipulatie (‘’kraken’’?!)

Bij veel mensen bestaat bij het woord 'manuele therapie' de associatie met het zogenaamde ''kraken''. Dit kraken, of manipuleren zoals we dat binnen de fysiotherapie noemen, is zeker een vorm van behandelen die manuele fysiotherapeuten kunnen toepassen in hun behandeling. Een manuele fysiotherapeut heeft door zijn master-opleiding veel kennis van gewrichtsfuncties en hij past naast manipulaties specifieke mobilisatietechnieken toe om de gewrichtsfunctie te optimaliseren. Omdat manuele therapie een universitaire specialisatie is, wordt er veel aandacht geschonken aan de wetenschap. Dit betekent dat de onderzoeks- en behandeltechnieken worden aangepast als er bijvoorbeeld uit onderzoek is gebleken dat een bepaalde (nieuwe) techniek het meest effectief is. Zo kan iedereen altijd de meest effectieve en up-to-date behandeling krijgen.

Terug naar het manipuleren of ‘’kraken’’. Deze behandelvorm wordt uiteraard alleen toegepast wanneer hier een indicatie voor is. Dit is cruciaal. Het risico bestaat namelijk dat mensen met gewrichtsklachten het manipuleren als een soort tovertruc gaan zien die ze eens in de zoveel tijd ''gewoon weer even nodig hebben om alles op zijn plek te krijgen''. Eén: een manipulatie zal nooit het enige onderdeel van een behandeling zijn. Twee: er zitten geen botstukken of gewrichten op de verkeerde plek. Er zou een enorme kracht op het lichaam moeten worden uitgeoefend om een botstuk in zijn geheel te laten verschuiven. De kans dat dit bij één verkeerde beweging gebeurt is zeer klein.

In de meeste gevallen waarin gekozen wordt om een manipulatie toe te passen is er sprake van een beperkte bewegingsmogelijkheid in een gewricht. Het gewricht behaalt bijvoorbeeld niet de volledige bewegingsuitslag of het bewegen in een bepaalde richting leidt tot pijn. Manipulatie in combinatie met andere mobiliserende technieken kan dan die beweeglijkheid weer herstellen. Het combineren met andere technieken is erg belangrijk. Uit onderzoek blijkt namelijk dat het bijvoorbeeld bij pijn in de onderrug het meest effectief is om manipulatie te combineren met oefentherapie. Wanneer alleen manipulatie wordt toegepast, zijn de resultaten veel minder goed. Bij iedere klacht zal altijd individueel gekeken worden welke behandelvormen passen bij het te behalen doel. Dit hangt af van de beperkingen die uw (manuele) fysiotherapeut tegenkomt in zijn onderzoek.

Maar wat gebeurt er nou eigenlijk bij het manipuleren van een gewricht? En waardoor hoor je vaak een ''knak''? In de literatuur is tot op de dag van vandaag nog weinig duidelijkheid over wat er in het lichaam gebeurt bij een manipulatie. Wel is duidelijk dat het effect een combinatie is van mechanische factoren en een respons vanuit het zenuwstelsel. Het betreffende gewricht zal weer soepeler kunnen bewegen doordat er een kracht is uitgeoefend in de geblokkeerde bewegingsrichting én doordat er door die impuls een verandering heeft opgetreden in de manier waarop het zenuwstelsel prikkels vanuit dat gebied interpreteert. Het knakkende geluid dat op kan treden (dit hoeft niet!) heeft te maken met de luchtdruk in het gewricht. Bij het geven van druk op het gewricht wordt die druk plots erg hoog, waardoor de gasbubbels in het kapsel (het ‘’omhulsel’’) van het gewricht als het ware uit elkaar knappen. Die gassen bevinden zich in veel gewrichten te midden van de gewrichtsvloeistof, die het gewricht soepel houdt. Het knakkende geluid betekent dus niet dat er iets kapotgaat of verplaatst wordt!

Snel een afspraak maken met onze manueel therapeut? Klik dan op deze link!

Referenties:

Rajadurai, V. & Murugan, K. (2009). Spinal manipulative therapy for low back pain: A systematic review. Physical Therapy Reviews, 14, 4; 260-271.

https://www.physio-pedia.com/Spinal_Manipulation

Currie, S. J. (2015) The Neuromuscular Response to Spinal Manipulation: Quantifying the Effect of Pain with Electromyography. Electronic Theses and Dissertations, 1060.

Geschreven door Marieke van Dijk, Fysiotherapeut bij Fysiotherapie HIER! Heerenveen en Tuk (Steenwijk)

UA-106769902-1